انواع سرطان سینه؛ علائم، نشانه ها و درمان

سرطان سینه براساس محل شروع، میزان گسترش و در اصطلاح شیوه رفتار بیماری به دو دسته تهاجمی و غیر تهاجمی تقسیم می‌شود(Types of breast cancer). تشخیص تهاجمی بودن یا غیر تهاجمی بودن انواع سرطان سینه به پزشک معالج کمک می‌کند تا بهترین نوع و شیوه درمان را برای بیمار انتخاب کند.

سرطان سینه تهاجمی

سرطان سینه تهاجمی نوعی از سرطان پستان است که سلول‌های بدخیم از مجاری یا لوبول‌های سینه فراتر رفته و به بافت‌های اطراف گسترش می‌یابند. این نوع سرطان ممکن است از طریق جریان خون یا سیستم لنفاوی به سایر اندام‌ها مانند استخوان‌ها، کبد یا ریه‌ها متاستاز دهد. دو زیرگروه شایع این بیماری کارسینوم داکتال تهاجمی (IDC) و کارسینوم لوبولار تهاجمی (ILC) هستند که IDC بیشترین میزان بروز را دارد.

عواملی مانند سابقه خانوادگی سرطان پستان، جهش‌های ژنتیکی (BRCA1 و BRCA2)، شروع زودهنگام قاعدگی یا یائسگی دیرهنگام، هورمون‌درمانی طولانی‌مدت و سبک زندگی ناسالم (چاقی، کم‌تحرکی، مصرف الکل) می‌توانند خطر ابتلا به سرطان سینه تهاجمی را افزایش دهند. تشخیص زودهنگام از طریق ماموگرافی منظم، سونوگرافی پستان و بیوپسی در بهبود پیش‌آگهی بسیار مؤثر است. درمان شامل ترکیبی از جراحی، پرتودرمانی، شیمی‌درمانی، هورمون‌درمانی و در برخی موارد، درمان‌های هدفمند یا ایمنی‌درمانی است. آگاهی از علائم مانند توده قابل لمس، تغییر شکل یا اندازه سینه و ترشح غیرطبیعی نوک پستان نقش مهمی در شناسایی زودهنگام این بیماری دارد.

علائم و نشانه های سرطان سینه تهاجمی

علائم و نشانه‎‌های زیر می‌توانند نشان‌دهنده وجود بیماری سرطان سینه تهاجمی باشند:

•  وجود تومور یا توده در یک یا هر دو سینه
•  وجود توده سخت و سفت و بدون درد
•  چسبیدن توده یا تومور به بافت یا پوست سینه
•  از بین نرفتن توده بعد از اتمام دوران قائدگی
•  قرمز شدن شدید پوست سینه
•  شبیه به پوست پرتقال شدن پوست سینه
•  چروک شدن نوک سینه
•  تغییر رنگ نوک سینه یا آرئول
•  ترشحات غیرطبیعی در نوک سینه
•  وجود توده در زیر بغل
•  درد استخوان شدید
•  احساس حالت تهوع و از دست دادن اشتها
•  احساس ضعف در عضلات و کاهش وزن بدون دلیل

راه های تشخیص سرطان سینه تهاجمی

به طور کلی برای تشخیص وجود سرطان سینه تهاجمی راه‌های زیر وجود دارد:

1. با استفاده از ماموگرافی می‌توان ضایعاتی که در لمس قابل تشخیص نیستند را مشخص کرد
2. وقتی که ماموگرافی یک ناهنجاری را نشان می‌دهد و در صورتی که به دلیل تراکم سینه ماموگرافی تصویر مشخصی نداشته باشد پزشک سونوگرافی را تجویز می‌کند
3. اگر پزشک نیاز به بررسی بیشتری داشته باشد و اطلاعات بیشتری برای تشخیص صحیح نیاز داشته باشد MRI را تجویز خواهد کرد
4. زمانی که پزشک به یک قطعیت نسبی در خصوص وجود بیماری سرطان رسیده باشد برای تأیید نهایی بیوپسی یا نمونه‌برداری میکروسکپی را با برداشت بافتی از سینه تجویز می‌کند
5. سرطان تهاجمی به استخوان‌ها نیز نفوذ می‌کند پزشک معالج برای اطمینان از وجود یا عدم وجود سرطان در استخوان‌ها اسکن استخوان را تجویز می‌کند

درمان سرطان سینه تهاجمی

به طور کلی روش‌های درمانی سرطان سینه تهاجمی به شرح زیر است:

1.  رادیوتراپی قبل از رسیدن به مرحله جراحی و گاهی اوقات همراه با شیمی‌درمانی با هدف کنترل و کوچک کردن تومور سرطانی برای برداشت راحت‌تر آن انجام می‌شود
2. هورمون درمانی با استفاده از کنترل تولید و یا کاهش تولید هورمون‌هایی که سبب گسترش و تکثیر بیشتر سلول‌های سرطانی می‌شوند به درمان و یا کنترل بیماری کمک می‌کند.
3. شیمی‌درمانی هم قبل از عمل جراحی و هم بعد از عمل جراحی انجام می‌شود. شیمی‌درمانی قبل از جراحی سبب کوچک شدن تومور‌های سرطانی می‌شود و انجام آن بعد از عمل جراحی سبب جلوگیری از متاستاز و گسترش سلول‎‌های سرطانی می‌شود.
4. درمان‌های هدفمند در واقع دارو‌هایی هستند که بر روی HER۲ تأثیر گذاشته و از سوی دیگر از تشکیل رگ‌های خونی در اطراف تومور سرطانی و گسترش آن جلوگیری می‌کنند.
5. آخرین مرحله در درمان بیماری سرطان سینه تهاجمی جراحی است. در این شیوه درمانی جراح مجبور می‌شود همه یا فقط بخشی از بافت سینه را که مورد هجوم بیماری سرطان قرار گرفته است را خارج کند. جراح ممکن است به دلیل گسترش بیماری و یا به جهت جلوگیری از گسترش بیماری غدد لنفاوی بیمار را بردارد.

انواع سرطان سینه تهاجمی

سرطان سینه تهاجمی با توجه به محل شروع سرطان و میزان گسترش به انواع زیر دسته‌بندی می‌شود:

کارسینوم لوبولار تهاجمی

اکارسینوم لوبولار تهاجمی یکی از انواع سرطان سینه است که از لوبول‌ها یا غدد تولیدکننده شیر شروع می‌شود و توانایی دارد به بافت‌های اطراف، غدد لنفاوی و در صورت عدم درمان، به سایر قسمت‌های بدن گسترش یابد. این نوع سرطان معمولاً الگوی رشد خطی و نفوذی دارد و ممکن است به‌جای ایجاد توده مشخص، باعث تغییرات ظریف در تراکم و بافت سینه شود؛ به همین دلیل در برخی موارد تشخیص آن در مراحل اولیه دشوارتر است. معاینه بالینی منظم، ماموگرافی و سونوگرافی تخصصی پستان اهمیت زیادی در تشخیص دقیق و زودهنگام این بیماری دارد. انتخاب روش درمان با توجه به مرحله بیماری، گیرنده‌های هورمونی و وضعیت بافت پستان توسط فوق تخصص جراحی پستان انجام می‌شود.

کارسینوم داکتال تهاجمی

این نوع سرطان از مجاری شیر شروع شده و به دیگر بخش‌های سینه نفوذ می‌کند.

سرطان سینه التهابی

این نوع سرطان با حمله به پوست و رگ‌های غدد لنفاوی سینه شروع می‌شود و سبب مسدود شدن رگ‌های غدد لنفاوی می‌شود.

تومور‌های فیلودس پستان

این نوع از سرطان سینه از بافت همبند سینه یا استروما و خارج از مجاری و لوبول‌های سینه شروع می‌شود.

سرطان پستان موضعی پیشرفته

این سرطان تهاجمی از بافت سینه شروع شده و به پوست، دیواره قفسه سینه، ماهیچه اطراف سینه و غدد لنفاوی گسترش پیدا می‌کند.

سرطان پستان متاستاتیک

این نوع سرطان از بافت سینه شروع می‌شود و به دیگر اعضای بدن مانند ریه‌ها، کبد، استخوان‌ها و مغز گسترش پیدا می‌کند.

سرطان سینه غیر تهاجمی

سرطان سینه غیرتهاجمی یا پیش سرطانی به نوعی از سرطان گفته می‌شوند که از محل شروع خود در سینه گسترش پیدا نکرده است و به بافت‌های دیگر سینه و یا بخش‌های دیگر بدن نفوذ نکرده است.

علائم و نشانه های سرطان سینه غیر تهاجمی

سرطان سینه به طور کلی دارای عائم و نشانه‌های زیر است:

•  وجود تومور یا توده سفت و سخت بدون درد
•  توده یا توموری چسبیده به بافت یا پوست سینه
•  باقی ماندن توده حتی بعد از اتمام دوران قائدگی
•  قرمز شدن غیر طبیعی پوست سینه
•  شبیه به پوست پرتقال شدن ظاهر پوست سینه
•  چروک یا پوسته شدن نوک سینه
•  تغییر رنگ نوک سینه یا آرئول
•  مشاهده ترشحات غیرطبیعی در نوک سینه
•  تغییر شکل سینه و داشتن حالت غیرطبیعی

راه های تشخیص سرطان سینه غیر تهاجمی

پزشک معالج برای تشخیص وجود سرطان سینه معمولاً از روش‌های زیر استفاده می‌کند:

•  ماموموگرافی برای تشخیص صحیح وجود توده لمس شده توسط بیمار انجام می‌شود
•  انجام سونوگرافی در صورتی که تراکم سینه مانع از وضوح تصویر ماموگرافی شده باشد
•  انجام MRI به جهت دریافت اطلاعات بیشتر در صورتی که تومور مشاهده شده باشد
•  بیوپسی یا نمونه‌برداری به جهت بررسی میکروسکوپی بافت سینه برای تشخیص نوع سرطان انجام می‌شود

درمان سرطان سینه غیر تهاجمی

به‌طور کلی پزشک معالج با توجه به محل شروع سرطان در سرطان سینه غیرتهاجمی درمان‌های زیر را تجویز خواهد کرد:

1. رادیوتراپی با هدف کنترل و کوچک کردن و از بین بردن تومور سرطانی انجام می‌شود
2. هورمون درمانی با تأثیر بر دو هورمون استروژن و تستسترون سبب کنترل و کاهش سلول سرطانی می‌شود
3. شیمی‌درمانی باعث کوچک شدن توده‌های سرطانی می‌شود و انجام آن بعد از عمل جراحی از متاستاز و گسترش سلول‎‌های سرطانی جلوگیری می‌کند
4. درمان‌های هدفمند در واقع استفاده از دارو‌هایی هستند که سبب جلوگیری از تشکیل رگ‌های خونی در اطراف تومور سرطانی و گسترش آن می‌شوند
5. جراحی مرحله پایانی و در صورتی انجام می‌شود که پزشک تشخیص داده باشد لازم است بافت و بخش‌هایی از پستان که درگیر بیماری شده‌اند خارج شوند. دیگر درمان‌ها پاسخ مثبتی نداده باشند. در این درمان جراح مجبور می‌شود بخشی یا همه بافت سینه را برای درمان سرطان بردارد. در برخی مواقع ابتدا جراحی انجام شده بعد مراحل دیگر درمان طی می‌شود در برخی موارد اول شیمی‌درمانی انجام شده و بعد بیمار جراحی می‌شود. انتخاب این مرحله به تشخیص پزشک و مراحل بیماری بستگی دارد.

انواع سرطان سینه غیر تهاجمی

سرطان سینه غیر تهاجمی به دو دسته کلی و اصلی تقسیم می‌شود:

کارسینوم داکتال درجا

این نوع سرطان سینه غیرتهاجمی به این معنا است که سلول‌های سرطانی در مجرای شیر باقی مانده و به مجاری دیگر و یا بافت‌های دیگر سینه گسترش پیدا نکرده‌اند. این نوع از سرطان اگر تشخیص و درمان نشوند به دیگر بخش‌های سینه نفوذ خواهد کرد.

کارسینوم لوبولار درجا

در این نوع از سرطان غیر تهاجمی سلول‌های سرطانی در لوبول‌های سینه قرار دارند و به بخش‌های دیگر سینه نفوذ نکرده‌اند. این نوع از سرطان غیرتهاجمی به سرطان سینه تهاجمی تبدیل نمی‌شود.

سرطان سینه چیست؟

زمانی که تکثیر و تولید سلول‌های بافت سینه بیش از حالت طبیعی و نامنظم و غیرقابل کنترل باشد سبب ایجاد تومور یا توده سرطانی می‌کنند. وجود این توده‌ها در غدد لنفاوی اطراف سینه، زیر بغل، ترقوه بافت سینه و مجاری سینه را سرطان سینه می‌گویند.

انواع تومور سرطان پستان

تومور‌های سرطان سینه به دو نوع خوش‌خیم و بد‌خیم تقسیم می‌شوند:

تومور خوش‌خیم

تومورهای خوش‌خیم پستان ضایعاتی غیرسرطانی هستند که در میان زنان شایع بوده و معمولاً خطر مستقیم ابتلا به سرطان سینه ندارند. این تومورها مانند فیبروآدنوم‌ها یا کیست‌های پستانی ممکن است بدون نیاز به درمان خاصی، به‌ مرور زمان کوچک شوند یا حتی به‌طور کامل از بین بروند. در بسیاری از موارد، این توده‌ها با معاینه بالینی یا روش‌های تصویربرداری مانند ماموگرافی و سونوگرافی تشخیص داده می‌شوند. هرچند بیشتر تومورهای خوش‌خیم بی‌ضرر هستند، برخی از آن‌ها، به‌ویژه تومورهای دارای تغییرات غیرمعمول سلولی مانند هایپرپلازی آتیپیک، می‌توانند احتمال ابتلا به سرطان پستان را کمی افزایش دهند. بنابراین بررسی دقیق توسط جراح یا متخصص پستان ضروری است. در صورت مشاهده هرگونه تغییر در اندازه، شکل یا دردناک شدن توده، پیگیری پزشکی اهمیت دارد. غربالگری منظم و رعایت توصیه‌های پزشک کمک می‌کند تا هرگونه تغییر غیرطبیعی در مراحل اولیه شناسایی و مدیریت شود.

تومور بدخیم

تومور‌های بدخیم عامل بروز بیماری سرطان هستند که معمولاً در مجاری شیر و غدد شیر وجود دارند و به دیگر بافت‌های اطراف سینه نیز نفوذ می‌کنند.

کدام نوع سرطان سینه کشنده است؟

در میان انواع سرطان‌های سینه، سرطان سینه سه‌گانه منفی (TNBC) یکی از تهاجمی‌ترین و پیچیده‌ترین انواع به شمار می‌رود. این نوع سرطان به این دلیل «سه‌گانه منفی» نامیده می‌شود که گیرنده‌های هورمونی استروژن، پروژسترون و گیرنده HER2 در سلول‌های سرطانی وجود ندارند. نبود این گیرنده‌ها باعث می‌شود که درمان‌های هورمونی و داروهای هدفمند که معمولاً برای سایر انواع سرطان سینه به‌کار می‌رود، در TNBC کارایی نداشته باشد؛ در نتیجه گزینه‌های درمانی محدودتر و معمولاً شامل شیمی‌درمانی، جراحی و گاهی پرتودرمانی است. TNBC معمولاً رشد سریع‌تر دارد و احتمال گسترش به سایر بخش‌های بدن (متاستاز) و عود پس از درمان در آن بالاتر است. به همین دلیل، تشخیص زودهنگام نقش بسیار مهمی در کنترل و مدیریت این بیماری دارد. با این حال، تحقیقات جدید و داروهای نوین مانند ایمونوتراپی (درمان ایمنی) و برخی ترکیبات هدفمند موفق شده‌اند در سال‌های اخیر نتایج درمانی بهتری در بیماران مبتلا به TNBC ایجاد کنند. بنابراین، اگرچه سرطان سه‌گانه منفی از نظر تهاجم و خطر بالاتر است، اما تشخیص زودهنگام، انتخاب روش درمان مناسب و پیگیری منظم می‌تواند شانس کنترل بیماری و بهبود کیفیت زندگی بیمار را به‌طور قابل‌توجهی افزایش دهد.