سینه فیبروکیستیک، آیا باید نگران بود؟

آمار مبتلایان به بیماری‌های سینه که بعضی از آنها واقعا کشنده و خطرناک هستند، روزبه‌روز در حال افزایش است، بنابراین لازم است که به‌ عنوان یک خانم، به سلامت سینه‌ هایتان بیشتر توجه کنید. یکی از شایع‌ترین بیماری‌های سینه، سینه فیبروکیستیک است که به‌صورت کیست‌ها یا توده‌های خوش‌خیم در سینه ظاهر می‌شود.
تغییرات فیبروکیستیک پستانی یا بیماری فیبروسیست پستانی حالتی از بافت پستان است که حدود ۳۰ تا ۶۰ درصد از زنان را تحت‌تأثیرخود قرارمی‌دهد. این بیماری توسط برآمدگی‌های غیرسرطانی، که گاهی‌اوقات می‌تواند باعث ناراحتی شود و اغلب به صورت دوره‌ای در ارتباط با تأثیرات هورمونی از چرخه قاعدگی است، مشخص می‌شود.

کیست های فیبروکیستیک برجستگی های مشکوکی که با دست هم قابل لمس شدن است با خودش ترس هایی را یدک می کشد و آرامش زنان را لااقل تا زمان گرفتن نتیجه سونوگرافی از بین می برد، همه زنانی که به این مشکل شایع دچار هستند، گرفتار سرطان سینه نمی شوند. اما باید کنترل مداوم این کیست ها را جدی بگیرید،اما نباید پیدا شدن این برجستگی ها را با سرطانی شدن سینه ها یکی بدانید.

در حقیقت، جامعه پزشکی به هنگام اشاره به چنین بافتی از پستان، کلمه «بیماری» را به طور کامل حذف می کند. در حالی که ممکن است ناراحتی هایی را در ناحیه های مشخص از بافت پستان ضخیم و موج دار مشاهده کنید، تغییرات صحیح فیبروکیستیک سینه یا سینه فیبروکیستیک اکثرا به علت هورمون ها و به ندرت به علت سرطان سینه رخ می دهد.کیست، فضایی داخل سینه است که دیواره نازکی دارد و مایع درون آن یکدست و زلال است. کیست ها معمولا کوچک هستند ولی ممکن است کیست های بزرگ هم تشکیل شوند که البته جای نگرانی نیست؛ چون اندازه کیست دلیل خطرناک بودن آن نیست. 
 

فیبروکیستیک سینه

فیبروکیستیک سینه

 معرفی توده های سینه

توده هایی که در سینه یافت می شود، انواع مختلف دارد اما شایع ترین آن ها که بسیاری از خانم ها با آن رو به رو می شوند عبارتند از فیبرو آدنوم ها، کیست ها، توده های ناشی از التهاب و عفونت، بیماری فیبروکیستیک سینه، نکروز چربی و برخی توده های اختصاصی دیگر .
 

تغییرات فیبروکیستیک سینه

فیبروکیستیک سینه در حقیقت یک بیماری محسوب نمی شود بلکه بروز تغییراتی در سینه خانم ها است که با درد و تورم سینه ها قبل از عادت ماهیانه و بهبود نسبی آن بعد از اتمام عادت ماهیانه همراه است. تقریبا 80درصد از خانم ها در دوره ای از زندگی خود این حالت را تجربه می کنند اما شدت آن در افراد مختلف یکسان نیست. 

 

 علت پیدایش توده‌های فیبروکیستیک 

توده‌های فیبروکیستیک توده‌هایی به شکل کیست و حاوی مایع‌اند که در زمینه فیبری پستان رشد می‌کنند. تقریبا ۵۰ درصد زنان در سنین باروری (۳۰ تا ۴۵ سالگی) این کیست‌ها را دارند. کیست‌ها به ندرت بدخیم می‌شوند و تحت‌تاثیر هورمون استروژن و به میزان کمتر پروژسترون و پرولاکتین هستند. تشکیل توده‌های فیبروکیستیک یک فرایند فیزیولوژیک و طبیعی بافت پستان محسوب می‌شود. توده‌ها حاصل تکامل و تکثیر در مجاری و غدد پستانی است که قاعدتا باید بعد از طی مرحله‌ای پسرفت کنند و از بین بروند ولی به دلایل نامشخص باقی می‌مانند و به کیست تبدیل می‌شوند. کیست‌ها به طور متناوب و دوره‌ای و اغلب قبل از عادت ماهیانه باعث ناراحتی، درد پستان و گاهی ترشح از نوک پستان می‌شوند و بیشتر در نواحی فوقانی و خارجی پستان‌ها و نزدیک زیر بغل پدید می‌آیند.

 در کل بروز عارضه ی کیست سینه ناشناخته است، اما بروز آن احتمالاً به استروژن و دیگر هورمون‌های تولید شده توسط تخمدان‌ها مربوط است.
تشکیل این توده‌ها به‌طور مستقیم با هورمون استروژن در ارتباط است اما عوامل ژنتیکی نیز در ایجاد آنها دخالت دارند. زنانی که در خانواده‌شان (بستگان درجه اول مانند مادر و خواهر) سابقه ابتلا به سرطان پستان یا توده‌های خوش‌خیم پستانی وجود دارد، بیشتر به مشکل فیبروکیستیک پستان دچار می‌شوند. بافت فیبروکیستیک پستان در زنانی که تا به حال بچه‌دار نشده‌اند، زنانی که در سنین بالای ۳۰ سال باردار می‌شوند، عادت ماهیانه‌های نامنظم دارند، مبتلا به نشانگان پیش از قاعدگی هستند و سابقه سقط دارند، بیشتر دیده می‌شود.

 

نشانه های سینه ی فیبروکیستیک

بیماری تغییرات فیبروسیست پستانی با بافت لیف-مانند و ناصاف در پستان مشخص می‌شود. این توده‌ها نرم و با لبه‌های صاف هستند و معمولاً به‌ صورت آزاد با توجه به سازه‌های مجاور درحال‌ حرکت هستند. برجستگی‌ها گاهی اوقات می‌تواند با بی‌نظمی در پستان که با شرایط همراه است، پنهان شود. برآمدگی‌ها اغلب در قسمت فوقانی، بخش بیرونی پستان (نزدیکترین به زیر بغل) هویدا می‌شوند. زنان دارای تغییرات فیبروسیست ممکن است درد در پستان خود را به صورت مداوم یا متناوب تجربه کنند. پستان‌ها و نوک پستان‌ها ممکن است در طول این حالت خارش‌ دار باشند. 

نشانه‌ها با روند تناوبی نزدیک به چرخه قاعدگی گره خورده‌اند. این نشانه‌ها قبل از هر دوره تمایل به اوج گرفتن می‌کنند و پس از آن کاهش می‌یابند. پستان ممکن است احساس کامل‌بودن و متورم شدن را در هنگاک اوج داشته باشد. هیچ عوارض و عواقبی مرتبط به شیردهی در این بیماری کشف‌ نشده‌ است. درد در کل پستان، خصوصاً درست قبل از شروع عادت ماهانه وجود دارد. توده‌ها معمولاً در هر دو پستان وجود دارند. ممکن است تنها یک توده وجود داشته باشد، اما معمولاً چندین توده وجود دارد. این توده‌ها غالباً قبل از عادت ماهانه بزرگ می‌شوند و بعد از آن کوچک می‌شوند.


مشخصات کیست سینه

از مشخصات این شرایط احساس ناصافی و حالتی دانه دانه مانند در لمس پستان است. این حالت در اصطلاح پزشکی "ندولاریتی" گفته می شود. این بافتهای ندولار می تواند در تمام مناطق پستان وجود داشته باشد ولی غالبا تراکم آن در قسمت بالا و به سمت خارج پستان (یعنی نزدیک زیر بغل و یا دم پستان Breast tail) بیشتر است.


علت تغییرات فیبروکیستیک سینه چیست؟

کیست های سینه در دو نوع کیست های ساده و کیست های کمپلکس هستند. اغلب کیست های سینه چه در اندازه های بزرگ و چه در اندازه های کوچک کیست های ساده هستند که هیچ خطری را متوجه سلامت فرد نمی کنند و تنها ممکن است باعث ایجاد درد در سینه شوند. اما کیست های کمپلکس متفاوت هستند؛ به این شکل که دیواره ضخیمی دارند و به شکل توده لمس می شوند. این کیست ها گرچه همیشه خطرساز نیستند، اما به اندازه کیست های گروه قبل بی آزار هم نیستند و اگر طی نمونه برداری، آزمایش ها و معاینات توده خطرناک تشخیص داده شود، باید درمان را شروع کرد. 

 

چه کسانی به بیماری سینه فیبروکیستیک یا کیست سینه دچار می‌شوند؟

هر زنی ممکن است به بیماری سینه فیبروکیستیک دچار شود، اما این بیماری اغلب در زنانی اتفاق می‌افتد که در سنین بین ۳۰ تا ۵۰ سالگی خود هستند. قرص های ضدبارداری می‌توانند علائم شما را کاهش دهند و هورمون‌درمانی می‌تواند موجب افزایش این علائم شود. علائم معمولا پس از یائسگی بهتر یا برطرف می‌شوند.

 

بارداری و شیر دهی با سینه ی فیبرو کیستیک

درصورتی که سونوگرافی یا رادیولوژی، ساده بودن کیست ها را تایید کنند، بارداری و شیردهی هیچ خطری برای مادر و جنین در پی نخواهد داشت. فقط از آنجا که طی بارداری میزان ترشح هورمون ها در بدن تغییر می کند، ممکن است اندازه کیست بزرگ تر شود و فرد به خاطر وجود آنها درد بیشتری احساس کند. چرا که هورمون ها بیشتر از هر عامل دیگری تعداد و اندازه کیست ها را تحت تاثیر می گذارند، بعد از اتمام دوره بارداری و شیردهی و با برگشتن هورمون ها به وضعیت عادی فرد می تواند انتظار ایجاد تغییراتی را در آنها داشت.  البته ممکن است کیست در اطراف نوک سینه قرار داشته باشد که در این صورت مانعی برای مکیدن سینه توسط نوزاد یا عامل درد بیشتر برای مادر خواهد شد. اما باز هم مساله نگران کننده ای نیست. چون روش ساده ای برای خالی کردن محتویات کیست توسط پزشک متخصص وجود دارد و درصورتی که مادر مایل باشد، حتی در این شرایط هم می تواند نوزادش را با شیر خودش تغذیه کند.

بارداری و شیردهی دو عامل مهم پیشگیری از سرطان‌ پستان است بنابراین انتظار می‌رود در آینده نه‌ چندان دور پزشکان موارد بیشتری از سرطان پستان را در دوران بارداری زنان مشاهده کنند. شیوه برخورد با توده‌ای که در بارداری اتفاقی کشف می‌شود، متفاوت است. برای زنان باردار می‌توان سونوگرافی یا ماموگرافی درخواست کرد. سونوگرافی روشی کاملا بی‌خطر است و ماموگرافی را می‌توان با میزان اشعه پایین و استفاده از محافظ روی شکم مادر انجام داد. اغلب توده‌های فیبروکیستیک فقط باید به‌طور مداوم پیگیری شوند و به اقدام خاصی نیاز ندارند. خوشبختانه بیشتر این توده‌ها در طول بارداری از بین می‌روند یا کوچک‌تر می‌شوند بنابراین هیچ منعی برای بارداری وجود ندارد. همه خانم‌ها چه باردار و چه غیرباردار باید هر ماه در یک زمان مشخص (اگر باردار نیستند بعد از عادت ماهیانه) جلوی آینه بایستند و به شکل پستان‌‌ها نگاه کنند و هر گونه تغییر غیرعادی در نقطه‌ای از پستان، فرورفتگی پوست یا نوک‌پستان به‌طور غیرقرینه و ترشح خونی یا چرکی را جدی بگیرند و به پزشک مراجعه کنند.

درصورتی که فرد در سینه خود توده ای لمس کند، باید حتما به پزشک مراجعه کند؛ چراکه تنها راه تشخیص قطعی نوع کیست، سونوگرافی یا رادیولوژی است. یعنی هیچ کس نمی تواند صرفا با لمس یک توده به این نتیجه برسد که توده خطرناک است.

 

کیست سینه چه زمایی ممکن است بدخیم شوند؟

تغییرات فیبروکیستیک پستان خطر سرطان‌ را افزایش نمی‌دهد مگر اینکه عوامل زمینه‌ای سرطان پستان با این ضایعات توام شود. به هر حال هرگاه در ماموگرافی یا سونوگرافی بیمار کیست گزارش شود، وظیفه پزشک این است که کیست را از نظر خوش‌ خیم‌ و بدخیم‌ بودن بررسی کند. توده‌های کیستیک به صورت منفرد و با اندازه بزرگ‌ شونده کمی سوال‌ برانگیزند. اگر در سونوگرافی دوره‌ای اندازه کیست همچنان رو به افزایش بود و داخل توده دیواره‌ دار یا جزو جامد و توپر مشاهده شد، باید اقدام کنیم. می‌توان به وسیله یک سوزن وارد توده‌های ساده و بزرگ‌شونده شد و مایع داخل کیست را خارج کرد. این مایع باید شفاف و زلال باشد. مایع خونی به پیگیری بیشتری نیاز دارد. در بعضی مواقع نیز نمونه‌ برداری لازم می‌شود. در مواقعی که توده با میکروکلسیفیکاسیون همراه و دارای دیواره و جزو جامد باشد و مایع خونی از آن خارج شود، نمونه‌ برداری باز ضروری است.

 

پیشگیری از فیبروکیستیک

بهتر است سیگار نکشید و از نوشیدنی‌های کافئین دار (مثل چای و قهوه) پرهیز کنید. پس از تشخیص، پستان‌ها باید هر ماهه توسط خود فرد از نظر به وجود آمدن توده‌های جدیدتر یا تغییر درتوده‌های قبلی بررسی شوند. در صورت بروز هرگونه تغییری به پزشک باید اطلاع داده شود. اگر بیش از ۴۰ سال دارید، ماموگرافی به طور منظم انجام شود.

سالانه حداقل یک بار برای معاینه پستان یا سایر بررسی‌ها به پزشک خود مراجعه نمایید. اگر سابقه سرطان در خانواده شما وجود دارد، امکان دارد نیاز به انجام معاینات به فواصل کمتر باشد.گاهی توصیه می‌شود تومورهای خوش خیم یا ضایعات محتوی چربی نکروز شده در آورده شوند. رژیم غذایی از نوشیدنی‌هایی که حاوی کافئین هستند (قهوه، چای، و برخی نوشیدنی‌های دیگر) پرهیز کنید. از خوردن غذاهای چرب و سرخ کردنی خودداری کنید. نمک رژیم غذایی نیز باید کم شود. کاکائو و شکلات مصرف نکنید.

 

روش های تشخیص کیست سینه

بررسی های تشخیصی فیبروکیستیک سینه عبارتند از ماموگرافی، سونوگرافی (برای افتراق ضایعات کیستیک از ضایعات توپر مفید است)، و نیز اقدامات تشخیصی مثل نمونه برداری یا تخلیه کیست - پستان‌ها باید درست بعد یا به هنگام شروع عادت ماهانه هر ماهه توسط خود فرد معاینه شوند. در صورت بروز هرگونه تغییری در توده‌هایی که قبلاً تشخیص داده شده‌اند، به پزشک خود مراجعه کنید. 

پزشک شما می‌تواند با انجام معاینه‌ ی سینه، بیماری سینه فیبروکیستیک را تشخیص دهد. همچنین ممکن است که برای بررسی دقیق‌تر تغییرات سینه‌ی شما، سونوگرافی، ماموگرافی یا MRI تجویز کند. دانشگاه جان هاپکینز، ماموگرافی دیجیتال را برای خانم‌های مبتلا به سینه فیبروکیستیک توصیه می‌کند، چرا که این تکنولوژی می‌تواند تصاویر دقیق‌تری از سینه ارائه دهد. در برخی از موارد، سونوگرافی می‌تواند به تشخیص بافت نرمال پستان از ناهنجاری‌ها کمک کند. اگر پزشک‌تان درباره‌ی ظاهر کیست یا مورد دیگری در سینه‌تان نگران باشد، ممکن است که برای تشخیص سرطانی یا غیرسرطانی بودن آن از بیوپسی کمک بگیرد. این بیوپسی معمولا به‌وسیله‌ی آسپیراسیون سوزنی ظریف انجام می‌شود. بیوپسی، نوعی روش جراحی است که در آن با استفاده از یک سوزن کوچک از مایع یا بافت مشکوک نمونه‌برداری می‌شود. 

سونوگرافی سینه فیبروکیستیک
 

سونوگرافی سینه فیبروکیستیک

درمان فیبروکیستیک سینه

اگر فرد علائم بالینی نداشته باشد یا اگر علائم فیبرویستیک سینه خفیف باشد، نیازی به درمان وجود نخواهد داشت. در صورتی که درد فیبروکیستیک سینه شدید بوده و با تورم توام شود در این صورت ممکن است انجام برخی درمان ها ضروری باشد.

به توصیه‌های پزشک خود توجه کنند. این نوع توده‌ها باید سونوگرافی، ماموگرافی و در صورت نیاز نمونه‌برداری شوند، سینه‌ بندهای مناسب در ساعت‌های روز برای حمایت از بافت پستان برای کاهش درد توصیه می‌شود. هنگام خواب نیز بهتر است سینه‌ بند بپوشند چون این کار باعث کاهش حرکت پستان و کاهش درد خواهد شد. معمولا به این خانم‌ها توصیه می‌شود که میزان نمک مصرفی شان را کاهش دهند، مایعات زیاد بنوشند، مصرف کافئین را به حداقل برسانند (کافئین در قهوه، چای، کولا و شکلات وجود دارد)، مصرف غذاهای چرب را محدود کنند، به هیچ‌وجه سیگار نکشند، با نظر پزشک ویتامین E و ویتامین‌های گروهB استفاده کنند، ورزش کنند و تکنیک‌های کاهش استرس را بیاموزند. اگر هیچ‌یک از این روش‌ها موثر واقع نشد، داروهای هورمونی تجویز می‌شود.


درمان دارویی فیبروکیستیک

داروهای ضد التهابی مونسترولیز (NSAIDS) مانند تیلنول (استامینوفن) و Advil یا Motrin (ایبوپروفن) ممکن است به کاهش درد ناشی از تغییرات پستان فیبروکیستیک کمک کند. طبق دستورالعمل و یا از پزشک خود بپرسید چه نوع و دوز NSAID ممکن است برای شما مناسب باشد.

تجویز قرص های جلوگیری از آبستنی ممکن است به تنظیم میزان هورمون هایی که به تغییرات پستان فیبروکیستیک مرتبط هستند کمک کند تا آنها را کاهش دهند یا از آنها جلوگیری کنند.

انجمن سرطان آمریکا همچنین اعلام می کند که قرص های ضد بارداری گاهی برای درد ناشی از تغییرات پستان فیبروکیستیک تجویز می شوند و هم چنین ممکن است تاموکسیفن و آندروژن ها مورد استفاده قرار بگیرند، اما تنها در صورتی که علائم شدید باشند، زیرا این داروها می توانند عوارض جانبی جدی داشته باشند.

در مورد افراد بالای 18 سال، خانم های باردار و خانم های شیرده حداکثر دوز ویتامین ایی برای مصرف روزانه 1000 میلی گرم می باشد. اگر قصد دارید برای درد پستان از مکمل ویتامین ایی استفاده کنید، در صورتی که پس از چند ماه بهبودی مشاهده نکردید مصرف آن را قطع کنید. در هر نوبت سعی کنید تنها از یک مکمل استفاده کنید تا متوجه شوید کدام یک به تخفیف درد ناشی از بیماری فیبروکیستیک سینه در شما کمک خواهد کرد و کدام برای شما مفید نخواهد بود.

 

عمل جراحی فیبروکیستیک سینه

در موارد شدید، کیست یا توده هایی که باعث درد می شوند، می توانند برداشته شوند. این جراحی ها به شرح زیر هستند

تخلیه دقیق با استفاده از سوزن: که در آن سوزن نازک به اندازه مو از طریق پستان و به کیست وارد می شود تا مایع را از آن تخلیه کند. این امر باعث می شود که کیست فروکش کند و درد را از بین ببرد. هم چنین می تواند تاییدی بر این باشد که توده یک کیست است و نه تومور.

برداشت جراحی: یک کیست که مزمن است، به عبارت دیگر، حتی پس از چندین بار تخلیه فروکش نخواهد کردو ممکن است لازم باشد کاملا حذف شود.


 

دکتر علی حجت | بهترین دکتر جراحی پستان در تهران

 

امتیاز دهید :
به اشتراک بگذارید :

گزارش

نظرات کاربران

نظر دهید