ماموگرافی چیست؟ و هرآنچه باید در مورد آن بدانید؟

ماموگرافی چیست؟

ماموگرافی یک روش تصویربرداری است که از اشعه X کم انرژی به طور خاص برای تصویربرداری از بافت سینه استفاده می کنند. در عمل ماموگرافی از نماهای استاندارد شده سینه ها برای ارزیابی ضایعات سینه استفاده می شود.

کاربرد ماموگرافی

این روش به عنوان یک ابزار غربالگری برای تشخیص سرطان اولیه سینه در زنان بدون علامت استفاده می شود. هر سینه به طور جداگانه مورد بررسی قرار گرفته و در برابر فیلم فشرده می شود تا حداکثر تجسم توده ها یا کلسیفیکاسیون ها بدست آید. تشخیص زود هنگام سرطان سینه امکان درمان زودتر و افزایش میزان بقا را فراهم می آورد.

نقش ماموگرافی در تشخیص سرطان سینه

ماموگرافی منظم بهترین وسیله تشخیصی است که پزشکان باید برای کشف زودهنگام سرطان سینه استفاده کنند. پزشکان برای جستجوی علائم اولیه سرطان سینه از ماموگرافی استفاده می کنند. همراه با معاینات بالینی منظم و معاینات ماهانه سینه، ماموگرام یک عنصر اصلی در تشخیص اولیه سرطان سینه است.

اگر یک توده یا هر علامت دیگری از سرطان سینه داشته باشید، پزشک دستور ماموگرافی تشخیصی را می دهد. اگر کاشت سینه دارید احتمالاً به یک ماموگرافی تشخیصی احتیاج دارید. ماموگرافی های تشخیصی گسترده تر از ماموگرافی های غربالگری هستند. آنها معمولاً برای گرفتن منظره از سینه از موقعیت های متعدد به اشعه X بیشتری نیاز دارند.

ماموگرافی چگونه انجام می شود؟

شما در مقابل دستگاه مخصوص اشعه ایکس می ایستید. یک تکنسین سینه را روی یک صفحه پلاستیکی شفاف قرار می دهد. یک صفحه دیگر به طور محکم سینه را از بالا فشار خواهد داد. بسته به نوع آزمایش، ممکن است در طول ماموگرافی بایستید یا بنشینید. صفحات سینه را صاف می کنند و در حالی که اشعه ایکس گرفته می شود، آن را نگه می دارند. در این پروسه احساس فشار خواهید کرد. مراحل برای تکرار نمای سینه تکرار می شود. سینه دیگر نیز به همین روش در معرض اشعه X قرار خواهد گرفت. سپس تکنسین چهار پرتوی ایکس را بررسی می کند تا مطمئن شود که نیازی به انجام مجدد تصاویر نیست. تکنسین نمی تواند نتایج ماموگرافی خود را به شما بگوید. ماموگرافی هر زن ممکن است کمی متفاوت به نظر برسد زیرا سینه افراد مختلف کمی متفاوت هستند.

ماموگرافی دیجیتال

ماموگرافی های دیجیتال گاهی در صورت وجود استفاده می شوند. این موارد به ویژه برای خانم های جوان تر از 50 سال که معمولاً سینه متراکم تر از زنان مسن دارند، مفید است. ماموگرام دیجیتال، اشعه ایکس را به یک تصویر الکترونیکی از سینه که در رایانه ذخیره می شود، تبدیل می کند. تصاویر بلافاصله قابل مشاهده هستند. بنابراین لازم نیست رادیولوژیست منتظر تصاویر باشد. رایانه همچنین می تواند به پزشک کمک کند تصاویری را که ممکن است در ماموگرام معمولی دیده نمی شود، مشاهده شوند.

آیا ماموگرافی درد دارد؟

انجام ماموگرافی برای بیشتر خانم ها ناراحت کننده است. بعضی از خانم ها این درد را تجربه می کنند، با این حال، ماموگرافی تنها چند لحظه طول می کشد و پس از آن درد به پایان می رسد. آنچه احساس می کنید بستگی به مهارت تکنسین، اندازه سینه ها و میزان فشار آنها دارد. نزدیک به عادت ماهانه سینه ها حساس تر می شوند و احتمالا درد بیشتری حس خواهید کرد.

آمادگی های لازم قبل از ماموگرافی

سعی کنید یک هفته قبل از شروع عادت ماهانه یا در طول دوره آن، ماموگرافی خود را انجام ندهید. ممکن است سینه های شما حساس یا متورم شود. در روز ماموگرافی خود، از دئودورانت، عطر یا پودر استفاده نکنید. این محصولات می توانند به صورت لکه های سفید روی اشعه X ظاهر شوند. همچنین نباید پمادها و کرم های خود را روی سینه یا زیر بغل خود بمالید. این مواد می توانند تصاویر را تحریف کرده و یا مانند کلسیفیکاسیون یا رسوبات کلسیم به نظر برسند، بنابراین جلوگیری از آنها مهم است. در صورت بارداری یا شیردهی، حتما قبل از آزمایش به رادیولوژیست بگویید. در دوره بارداری نمی توانید ماموگرافی انجام دهید.

نتیجه ماموگرافی

اگر نتیجه طبیعی باشد که نیاز به انجام آزمایش دیگری نیست. اگر غیرطبیعی باشد همیشه به معنای ابتلا به سرطان نیست. اما قبل از اینکه پزشک بتواند بطور قطع بگوید، شما نیاز به انجام ماموگرافی، آزمایش و معاینه اضافی دارید. همچنین ممکن است به یک متخصص سینه یا جراح مراجعه کنید. لزوماً به این معنا نیست که به عمل جراحی نیاز دارید. پزشکان آزمایشات پیگیری را برای تشخیص سرطان سینه یا تشخیص اینکه سرطان وجود ندارد انجام می دهند.

این نتایج چه معنایی دارند؟

تصاویر حاصل از ماموگرافی می توانند به یافتن کلسیفیکاسیون یا ذخایر کلسیم در سینه ها کمک کنند. اکثر کلسیفیکاسیون ها نشانه سرطان نیست. این آزمایش همچنین می تواند کیست (کیسه های پر از مایعات که ممکن است در طول دوره قاعدگی برخی از خانم ها دیده شود) و هرگونه توده سرطانی یا غیر سرطانی را پیدا کند.

یک سیستم تشخیصی ملی برای خواندن ماموگرافی وجود دارد. در این سیستم هفت دسته وجود دارد که از صفر تا شش متغیر است. هر دسته توضیح می دهد که به آزمایشات بیشتر برای دریافت میزان خطر بیماری نیاز است یا نه. هر دسته برنامه پیگیری خاص خود را دارد. اقدامات در مورد برنامه پیگیری ممکن است شامل ماموگرافی اضافی، ادامه آزمایشات منظم یا پیگیری در شش ماه بعد یا انجام بیوپسی باشد.

ماموگرافی چند وقت یکبار انجام می شود؟

متأسفانه پزشکان نمی توانند بین سرطان های سینه که ممکن است فراتر از سینه گسترش یابند و مواردی که در سینه باقی می ماند، تمایز قائل شوند، بنابراین ماموگرافی سالانه بهترین گزینه برای تشخیص زودهنگام سرطان و کاهش خطر مرگ ناشی از سرطان سینه است. ممکن است به بعضی بیماران گفته شود هر دو سال یکبار ماموگرافی کنند.

ماموگرافی برای چه سنی مناسب است؟

برخی از متخصصان توصیه می کنند زنانی که 40 سال به بالا باید هر یک یا دو سال یکبار ماموگرافی کنند. انجمن سرطان آمریكا غربالگری منظم را از 45 سالگی توصیه می كند. اگر سابقه شخصی یا خانوادگی سرطان سینه دارید، پزشك ممكن است توصیه كند كه زودتر غربالگری را شروع كنید.

عوارض و ضررهای ماموگرافی

مانند هر نوع اشعه ایکس، در طول ماموگرافی در معرض مقدار بسیار کمی از تابش قرار می گیرید. اما خطر این مواجهه بسیار کم است. اگر یک زن باردار باشد و قبل از تاریخ زایمان حتما به ماموگرافی احتیاج داشته باشد، در طول آزمایش به طور معمول باید از پیش بند سرب استفاده کند.

تفاوت ماموگرافی و سونوگرافی

در سونوگرافی معمولاً توده هایی را می توان تشخیص داد که احساس شوند. در حالی که ماموگرام می تواند ناهنجاری هایی را تشخیص دهد که از نظر جسمی احساس نشوند. ماموگرافی برای خانم های مسن که بافت سینه تراکم کمتری دارد مناسب است. در حالی که سونوگرافی برای خانم های جوان تر که بافت سینه متراکم تر است، بهتر است. با این وجود، اگر با معاینه فیزیکی پزشک بتواند توده ای پیدا کند، بدون توجه به سن بیمار، هر دو ماموگرافی و سونوگرافی تجویز می شوند. این امر به این دلیل است که هیچ یک تضمینی نیست، بنابراین هر دو معاینه به پزشک کمک می کند تا مشکل را تشخیص دهد.

هزینه ماموگرافی

هزینه این عمل تشخیصی در ایران زیاد نیست و اگر توسط پزشک تجویز شود و از پوشش بیمه ای برخوردار باشید با هزینه کمی قابل انجام است. البته در کشورهای مختلف غربالگری سرطان سینه با ماموگرافی انجام می شود که دولت ها از هزینه آن می کاهند.

 

دکتر علی حجت | فلوشیپ فوق تخصی جراحی پستان

برچسب ها

به اشتراک بگذارید :
تماس سریع